21 paź 14

Zabezpieczenie wierzytelności

Podstawową cechą obrotu gospodarczego jest nawiązywanie relacji z nowymi kontrahentami. Niejednokrotnie przedsiębiorcy zadają sobie pytania w jak sposób zniwelować ryzyko gospodarcze oraz zapewnić sobie jako wierzycielowi spłatę swojej należności, w sytuacji gdy kontrahent-dłużnik nie wywiązuje się z zaciągniętego zobowiązania.

Najczęściej stosowaną i wybieraną metodą dochodzenia swoich wierzytelności jest domaganie się przymusowego zaspokojenia wierzytelności z majątku dłużnika, na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, który stanowi podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez komornika. Procedura ta jest niejednokrotnie czasochłonna i wiąże się z obowiązkowym nakładem finansowym wierzyciela.

Odnosząc się do zabezpieczenia wierzytelności przedsiębiorcy na majątku dłużnika należy mieć na uwadze różnorodność dostępności istniejących w prawie polskim instytucji w tym zakresie.

Ustawodawca wprowadził dwa sposoby zabezpieczenia wierzytelności: osobiste i rzeczowe. Zabezpieczenia osobiste polegają na tym, że wierzyciel może dochodzić swojej wierzytelności zarówno od dłużnika głównego, a także z całego majątku podmiotu, który takie zabezpieczenie na rzecz wierzyciela ustanowił. Zabezpieczenie rzeczowe polega na tym, że wierzyciel zaspokaja swoją wierzytelność z samego przedmiotu zabezpieczenia, niezależnie od tego czyją pozostaje on własnością.

Do kluczowych zabezpieczeń osobistych należą:

  • 1. poręczenie;
  • 2. weksel;
  • 3. gwarancja bankowa;
  • 4. przelew wierzytelności (cesja);
  • 5. przystąpienie do długu;
  • 6. dobrowolne poddanie się egzekucji przez dłużnika (w formie aktu notarialnego);
  • 7. ubezpieczenie wierzytelności.
Do kluczowych zabezpieczeń rzeczowych należą:
  • 1. zastaw;
  • 2. zastaw rejestrowy;
  • 3. hipoteka;
  • 4. przewłaszczenie na zabezpieczenie;
  • 5. kaucja.

Podkreślenia wymaga, iż ta sama wierzytelność może być zabezpieczona kilkoma rodzajami zabezpieczeń. W zaistniałym przypadku o kolejności i zakresie ich realizacji decyduje wierzyciel (o ile strony nie umówiły się inaczej).

Mając tak szeroki wachlarz możliwości zabezpieczenia swoich wierzytelności, przedsiębiorca może w sposób znaczący zniwelować ryzyko gospodarcze i zapewnić sobie spłatę swoich należności.